AMSTERDAM – Amerikaanse wetenschappers hebben een broeikas ontworpen, waarin rond 2014 mosterdplanten tot bloei moeten komen op de maan.
De onderzoekers van het bedrijf Paragon Space Development onthulden vrijdag het prototype van de maanbroeikas.
De glazen koepel is dertig centimeter hoog en heeft een diameter van 9 centimeter. In de kas is plek voor zes mosterdplanten.
Lancering
De constructie moet de planten beschermen tegen ruimtestraling en het extreme klimaat op de maan met temperatuurschommelingen tussen de -170 en 100 graden Celsius. Nog onduidelijk is op welke ondergrond het gewas tot bloei moet komen.
Lees meer over: Broeikas voor maanplant ontworpen
NIJMEGEN – Jongens gaan meer snoepen en snacken tijdens het televisiekijken als ze ondertussen reclames voor lekkere dingen zien. Meisjes zijn minder beïnvloedbaar, mogelijk omdat zij al vanaf jonge leeftijd rekening houden met de slanke lijn.
Dat heeft het Behavioural Science Institute van de Radboud Universiteit in Nijmegen dinsdag bekendgemaakt.
Volgens hoogleraar opvoedings- en gedragsproblemen Rutger Engels is voor het eerst ter wereld het snack- en snoepgedrag van kinderen tijdens het tv-kijken onderzocht.
Snoepreclames
Engels noemt de bevindingen belangrijk voor de huidige discussie over snoepreclames op kindertelevisie. Hij heeft de uitkomsten van het onderzoek onder de aandacht van de Reclame Code Commissie gebracht.
Onderzoekers lieten 120 kinderen uit de groepen 3 tot en met 6 van de basisschool de film March of the Penguins zien. Elk kind zat daarvoor alleen in een kamer met een glaasje water en een schaal M&M’s voor zich.
De helft van de kinderen zag tussendoor twee keer een reclameblok met ‘neutrale’ onderwerpen. De andere helft zag behalve ‘neutrale’ reclame ook spotjes voor koekjes, snoep, hamburgers, chickenwings, muffins en toetjes.
Lees meer over: Reclame verleidt jongens tot snacken
GRONINGEN – Half Nederland zal zich volgende week katterig en onuitgeslapen voelen. Er gebeuren meer verkeersongelukken en het aantal hartinfarcten stijgt met 5 procent. Dat is allemaal het gevolg van de overgang van winter- naar zomertijd, volgens de Groningse chronobioloog Domien Beersma.
Dit weekeinde gaat de klok een uur vooruit. ”Ongezond”, aldus hoogleraar Beersma van de Rijskuniversiteit Groningen. Beersma doet onderzoek naar het 24-uursritme van mensen en dieren. ”Vooral avondmensen hebben moeite zich aan te passen aan de overgang. Met die kennis zou veel meer rekening moeten worden gehouden.”
Hartinfarcten
Volgens de hoogleraar stapelen de wetenschappelijke bewijzen voor de ‘immense invloed van de biologische klok’ zich op. Zweeds onderzoek heeft aangetoond dat het aantal hartinfarcten in de eerste week na het verzetten van de klok duidelijk stijgt. Maar ook het immuunsysteem kan in de war raken, terwijl het bioritme eveneens van invloed lijkt te zijn op de werking van organen.
Avondmensen
Door de klok een uur vooruit te zetten voelen avondmensen zich volgens de hoogleraar nog helemaal niet moe op het tijdstip dat ze normaal gesproken naar bed gaan. Hun horloge geeft weliswaar bedtijd aan, maar hun biologische klok niet. Daarom blijven ze langer op, zodat ze ‘s morgens niet uitgerust zijn. En daardoor gebeuren ongelukken, zowel in het verkeer als in de omgang met anderen.
Slaaponthouding
De Groningse hoogleraar onderzoekt onder meer de gevolgen van slaaponthouding, en lichtinval op het dag- en nachtritme. Hij verwacht dat er de komende jaren veel bekend zal worden over celklompjes in de hersenen die dit ritme regelen.
”De economie zou al veel meer rekening moeten houden met het chronotype van mensen. Ik zeg: laat mensen werken en studeren wanneer hen dat fysiek het beste past.”
© ANP
20 maart 2009 – Vandaag om 12.44 uur is de astronomische lente begonnen: de zon staat dan precies boven de evenaar. Die begindatum valt niet altijd op de 21e van de maand, zoals vaak wordt gedacht. Sterker nog, de komende decennia begint de astronomische lente vrijwel ieder jaar op 20 maart.
De seizoensindeling is gebaseerd op de stand van de aarde ten opzichte van de zon. De seizoensverschillen vinden hun oorzaak in de schuine stand van de as waar de aarde om draait. Hierdoor komt de zon op het noordelijk halfrond in de zomer hoger boven de horizon dan in de winter. De zon schijnt in de zomer dan ook langer dan in de winter.
Dag en nacht duren op de eerste lentedag overal ter wereld even lang, maar niet exact. In ons land duurt de dag waarop de lente begint alweer ongeveer 10 minuten langer dan de nacht.
Verschillen die het gevolg zijn van het feit dat de tijdstippen van opkomst en ondergang van de zon betrekking hebben op de bovenrand van de zon. Bovendien is de zon door breking van stralen in de atmosfeer nog kort zichtbaar terwijl zij in werkelijkheid al onder is.
Als de luchttemperatuur direct en alleen op de zon zou reageren zou 21 juni, de langste dag, ook de warmste moeten zijn. Die dag zou dan midden in de zomer moeten vallen. In werkelijkheid loopt de temperatuur langzamer op. Dat komt door de invloed van oceanen en zeeën. De opwarming van zeewater door de zon gaat langzamer dan de opwarming van land.
Onder invloed van het nog koude water van de Noordzee begint aan de kust het warmere seizoen later dan in het binnenland. Als de seizoensindeling alleen zou afhangen van de temperatuur, dan blijkt dat de lente in Zuid-Limburg gemiddeld al op 9 maart begint en op Terschelling pas op 23 maart.
Om praktische redenen gebruiken de weerkundigen een andere seizoensindeling. De Societas Meteorologica Palatina, een van de eerste internationale weerorganisaties besloot in 1780 om drie kalendermaanden als één seizoen te beschouwen.
Volgens de klimatologische indeling is de lente dus al begonnen op 1 maart en duurt dit seizoen tot en met 31 mei. Zo kunnen seizoenen beter met elkaar vergeleken worden.
AMSTERDAM – Je hersenen functioneren het best als je rond de 22 jaar oud bent en vertonen vijf jaar later al de eerste tekenen van achteruitgang. Dat blijkt uit een nieuw Amerikaans onderzoek.
Wetenschappers van de universiteit van Virginia volgden zeven jaar lang de mentale ontwikkeling van 2000 mensen tussen de 18 en 60 jaar.
De deelnemers aan het experiment maakten elk jaar een uitgebreide test, waarbij hun verstandelijk vermogens in kaart werden gebracht.
Ze moesten bijvoorbeeld puzzels oplossen, lijstjes met woorden onthouden en patronen zoeken in cijfer- en letterreeksen.
Lees meer over: ‘Verval van hersenen begint op 27-jarige leeftijd’
HELSINKI – Een Finse computerdeskundige heeft een vingerprothese met ingebouwde usb-stick laten maken.
De software-ontwikkelaar verloor de helft van zijn linker ringvinger vorig jaar bij een motorongeluk.
Jerry Javala besloot geen normale prothese te nemen, maar het nuttige met nog meer nuttigs te verenigen.
Op de usb-stick staan onder meer een paar computerprogramma’s die door de Fin zelf zijn ontworpen. Als hij de informatie nodig heeft, trekt hij de prothese van zijn vinger en steekt hij de stick in de usb-poort van een computer.
© ANP
AMSTERDAM – Amerikaanse wetenschappers werken aan een nieuw laserwapen, waarmee op grote schaal muggen kunnen worden gedood. Dat meldt nieuwszender CNN.
Het speciale ‘muskietenafweergeschut‘ detecteert muggen aan de hand van het geluid dat ze maken met hun klapperende vleugels.
Een computergestuurde laser kan vervolgens hun vleugels aan flarden schieten.
Het zogenaamde Weapon of Mosquito Destruction (WMD) wordt ontwikkeld door wetenschappers van het bedrijf Intellectual Ventures in Seattle. Bill Gates is één van de financiers van het onderzoek.
Lees meer over: Laserwapen tegen malariamug in de maak
CALGARY – Canadese wetenschappers hebben de botten ontdekt van de kleinste dinosaurus die ooit in Noord-Amerika geleefd heeft.
De botten werden aan het begin van de jaren tachtig al gevonden, maar onderzoekers dachten dat het om een jong dier ging. Naar nu blijkt was de zogeheten hesperonychus met vijftig centimeter volgroeid.
Onderzoekers van de universiteiten van Calgary en Alberta bekeken het bekken van de dino. Dat bleek volgroeid te zijn, zo schrijven ze in een wetenschappelijk tijdschrift dat maandag is gepubliceerd.
De hesperonychus (westerse klauw) was een vleesetende dinosaurus, met het formaat van een kip.
Neefje
De kleine dino is het neefje van de veel bekendere en veel grotere velociraptor. De hesperonychus leefde 75 miljoen jaar geleden in het westen van Canada.
Het dier liep op twee poten en at insecten, vogels, kleine zoogdieren en dinosaurusbaby’s.
© ANP
AMSTERDAM – Sinds de jaren ’70 is de zichtbaarheid op heldere dagen wereldwijd minder geworden. Dat is toe te rekenen aan de toenemende vervuiling.
Dat blijkt uit cijfers van wetenschappers van de universiteit van Maryland, die dit gegeven ‘global dimming’ noemen.
Zij publiceerden hun onderzoeksresultaten in het wetenschappelijke tijdschrift Science. Uit de testen is gebleken dat de zichtbaarheid minder is geworden.
Australië, Afrika, Zuidoost-Azië en Zuid-Amerika kampen met de sterkste vertroebeling. In Europa is de lucht juist meer helder geworden. Dit komt voort uit strengere uitstootregels sinds de jaren ’80.
© NU.nl
Door Ton Begemann (emeritus hoogleraar aan de TU/e.)
Terwijl Noord-Amerika en Europa genoten van een ‘ouderwetse’ winter verdwenen ook de alarmerende opwarmingsverhalen van de aarde uit de media. Onze kroonprins vergezeld van zijn echtgenote en onze wetenschappelijke minister gingen begin vorige maand speciaal naar Antartica om ter plekke te bekijken wat de gevolgen van de opwarming van de aarde zijn.
Uiteindelijk heeft onze kroonprins zich gespecialiseerd in water en op Antartica komt heel veel bevroren water voor. Dat moet vooral niet smelten want dan verdrinken we met zijn allen in Nederland, als we niet heel snel voor meer dan 100 miljard euro onze dijken ophogen. Ik was, op eigen kosten, in Antartica in december 1999 op een semi-wetenschappelijke expeditie en toen was er niets aan de hand. Het koninklijk gezelschap had kunnen weten dat dit nog steeds zo is. Sterker nog, Antartica is de laatste tien jaar iets afgekoeld en in 2009 is de omvang van de ijskap het grootst. Heel vervelend dat Antartica de grote afwijking is in het wereldwijde opwarmingsverhaal. Deze gegevens zijn overigens voor iedereen toegankelijk en zichtbaar op het internet.
Lees meer over: Het klimaatdebat valt stil – Hoezo Global Warming?!